مابعدالطبيعه ( همين كتاب است كه سبب شد ابن سينا بخش مابعدالطبيعه از كتاب ارسطو را بفهمد » ، دعا ، سياست ، چگونه نوشتن از خود به يادگار گذاشت . بيشترين اشتهار او در موسيقى و به‌ويژه به خاطر تأليف گرانسنگ خود « موسيقى كبير » است چنان‌كه در عيون الانبياء مىخوانيم او در فن موسيقى به آخرين مرتبه رسيد و به‌گونه‌اى قواعد آن را تحكيم كرد كه فوق آن امكان‌پذير نيست « قد وصل الى غاياتها و اتقنها اتقانا لا مزيد عليه » « 1 » شهرت دارد كه فارابى در موسيقى برترى و مهارت زايدالوصفى داشت ، وقتى به مجلس سيف الدوله وارد شد آهنگ مخصوصى نواخت كه تمام حاضران به خنده افتادند ، سپس آهنگ را تغيير داد همه به گريه درآمدند ، در مرتبه سوم آهنگى نواخت كه همگى به خواب رفتند و خود از مجلس بيرون رفت . ولى هر اندازه در ارزش اين افسانه‌ها شك كنيم باز بدون شك عظمت نبوغ و شخصيت او را مىرساند ، و گفته‌اند آلتى در موسيقى ساخت كه آهنگ‌هاى بديعى از آن نواخته مىشد كه انفعالات و احساسات درونى انسان را تحريك مىكرد ، البتّه اين اعمال از فارابى بعيد نبود ، زيرا او يك موسيقىدان و رياضىدان بود ، او در علوم هندسه و فلك و مقاييس و موسيقى حدود هفتاد ( 70 ) جلد كتاب نوشته است . مذهب و افكار فارابى : بيشتر كسانى كه شرح حال فارابى را نوشته‌اند مؤكدا او را شيعه‌مذهب مىدانند ، صدر در كتاب خود « تأسيس الشيعة » و سيد خوانسارى در روضات به تشيع او تصريح كرده‌اند ، و آقاى رحيم‌زاده صفوى در كتاب خود « ابن سينا » آورده كه فارابى شيعه بوده و ملازمت او با سيف الدوله را به اين علت مىداند كه هر دو شيعه بودند ، و نيز به او وصيت كرد كه به روش

--> ( 1 ) . ابن ابى اصيبعه ، عيون الانباء ، ص 604 ، شرح و تحقيق دكتر نزار رضا ، نشر دار مكتبه الحياة بيروت ، بىتا .